วินช์ คืออะไร ?

วินช์ หรือกว้าน อุปกรณ์สำคัญที่ช่วยให้ชาวขับ 4 ข้ามผ่านอุปสรรคไปยังจุดหมายปลายทางได้ปลอดภัย ไม่ต้องนอนกินข้าวลิงกลางป่า เพราะใช่ว่ารถโฟร์วีลดไรฟจะตะลุยได้ทุกเส้นทาง บ่อยครั้งที่ผู้ใช้รถไม่สามารถบุกป่าฝ่าดงได้ตลอดรอดฝั่ง ยิ่งถ้าเป็นช่วงฤดูฝน สภาพเส้นทางจะทุรกันดารขึ้นเป็นทวีคูณ จากทางลูกรัง แปรสภาพเป็นดินโคลน ทั้งลื่น และมีหลุมบ่อ

วินช์ พัฒนาจากงานก่อสร้าง ก่อนจะมาติดตั้งในรถยนต์ อุปกรณ์ชนิดนี้ทำหน้าที่แบบเดียวกับ รอก ที่ใช้ลาก หรือดึงวัตถุ ข้ามสิ่งกีดขวางและอุปสรรคต่างๆ ในเส้นทางทุรกันดาร พูดง่ายๆ มัน คือ อุปกรณ์ช่วยเหลือในยามคับขัน สำหรับชาวขับ 4 ที่ชอบท่องเที่ยวป่า

 

วินช์มีกี่ชนิด ?

ตัวช่วยชนิดนี้ แบ่งออกได้เป็น 3 ประเภท คือ วินช์เพลา วินช์ไฟฟ้า และวินช์ไฮดรอลิค ทั้งหมดจะมีหน้าที่และการทำงานที่คล้ายคลึงกัน จะแตกต่างกันตรงแหล่งที่มาของกำลังซึ่งใช้สำหรับขับเคลื่อนมาทำความเข้าใจถึงหลักการทำงานของวินช์แต่ละประเภท ว่าเป็นอย่างไร และเหมาะสมกับการใช้งานรูปแบบไหน

 

  • วินช์เพลา (POWER TAKE-OFF WINCH)


ประเภทนี้จะเหมาะกับขาบู๊จอมลุย มีเรี่ยวแรงมากกว่าวินช์ประเภทอื่น เนื่องจากใช้กำลังจากเครื่องยนต์ ถ่ายแรงหมุนผ่านกำลังจากชุดเกียร์ PTO (POWER TAKE-OFF) เพื่อ ปั่น คาย และเก็บสลิง เข้าสปูล (SPOOL) หรือที่เก็บสาย

ความได้เปรียบของวินช์เพลา จะอยู่ที่เรื่องอัตราทดเฟืองในเกียร์ PTO ซึ่งปัจจุบันวินช์ประเภทนี้ได้ถูกโมดิฟายด์มาใช้สำหรับการแข่งขัน เพราะสามารถคายและเก็บสายสลิงได้รวดเร็ว

ใช่ว่าเด่นในเรื่องความรวดเร็วและทนทาน แต่ข้อเสียก็มีเหมือนกัน เพราะผู้ขับขี่ต้องกะเกณฑ์การใช้เกียร์ให้ถูกต้องแม่นยำ และหากเครื่องยนต์สตาร์ทไม่ติดก็หมดสิทธิ์ใช้งาน

 

  • วินช์ไฟฟ้า (ELECTRIC WINCH)


เรียกว่าเป็นอุปกรณ์ยอดนิยมสำหรับนักท่องไพรก็ว่าได้ เนื่องจากติดตั้งง่าย ใช้งานสะดวก และมีขนาดแรงดึงให้เลือกมากมาย โดยมีมอเตอร์ไฟฟ้าเป็นแหล่งกำเนิดพลัง

วินช์ประเภทนี้มีให้เลือกหลายขนาด หลายแรงดึง เพราะฉะนั้นการเลือกขนาดให้เหมาะสมกับการใช้งานควรต้องคำนึงถึงเป็นอันดับแรก โดยปกติ ขนาดของรอกไฟฟ้าจะถูกกำหนดค่ามาตรฐานจากประเทศอังกฤษ ซึ่งมีหน่วยเป็นปอนด์ เช่น รอกที่ระบุว่ามีขนาดแรงดึง 9,000 ปอนด์ จะมีความสามารถในการฉุดลากได้ที่น้ำหนักไม่เกิน 9,000 ปอนด์ เป็นต้น

ข้อเสียของวินช์ประเภทนี้ คือ จะสิ้นเปลืองกระแสไฟจากแบทเตอรี หากใช้งานนานๆ โซลินอยด์ และ มอเตอร์ไฟฟ้า อาจชอทและไหม้

 

  • วินช์ไฮดรอลิค (HYDRAULIC WINCH)


วินช์ประเภทนี้ใช้แรงดันของเหลวเป็นพลังขับเคลื่อน ในบ้านเราไมค่อยได้รับความนิยมจากขาลุยสักเท่าไร จะมีก็แต่รถฟอร์คลิฟท์ที่ใช้ในการขนถ่ายสินค้าเพื่อการพาณิชย์ และรถที่ใช้ในราชการทหาร เช่น เมร์เซเดส-เบนซ์ รุ่น ยูนิมอก

ข้อดีของวินช์ไฮดรอลิค คือ กินกระแสไฟน้อย เนื่องจากใช้พลังไฟฟ้าขับปั๊มน้ำมันเท่านั้น ทั้งยังมีกำลังฉุดกระชากมหาศาลเนื่องจากมีขนาดใหญ่ การใช้งานในดินโคลน หรือในน้ำ จะมีปัญหาน้อย เนื่องจากไม่มีรีเลย์ ซึ่งทำให้เกิดปัญหาเรื่องไฟฟ้าลัดวงจร

เรื่องข้อเสียไม่ด้อยไปกว่ากัน เนื่องจากติดตั้งและดูแลรักษาค่อนข้างยุ่งยาก ราคาแพง ทั้งยังหาอะไหล่ในการซ่อมบำรุงยากกว่าวินช์ที่กล่าวมาทั้ง 2 ประเภท